Bán hàng mùa Tết 2026: ‘Tôi trước tiên’ – Tết không còn phiền toái, chỉ có niềm vui và tận hưởng

Trong khi thắt chặt chi tiêu, mua có chọn lọc được cho sẽ tiếp tục là xu hướng mua sắm Tết năm nay, thì một làn gió mới có thể sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến thị trường Tết năm nay đến từ nhóm người tiêu dùng Gen Z đó là dứt khoát chuyển qua “Tôi trước tiên” – không còn phiền toái – chỉ có niềm vui và tận hưởng với gà rán và matcha, latte.

Sáng 9/12, tại Phân hiệu ĐH Kinh tế TP.HCM (Vĩnh Long) Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Vĩnh Long cùng Ban Điều phối Diễn đàn Mekong Connect, Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao và Trung tâm BSA) đã phối hợp tổ chức hội thảo: “Rộn rịp chuẩn bị mùa kinh doanh tết và mở đầu 2026”. Hội thảo là một hoạt động nằm trong chuỗi chương trình “Tiền Mekong Connect”.

Mở đầu hội thảo, bà Vũ Kim Hạnh – Chủ tịch Hiệp hội Hàng Việt Nam Chất lượng cao, GĐ Trung Tâm BSA, Thường trực Ban Điều phối Mekong Connect, cho biết: “Thị trường đang có những biến động, đôi khi khó đoán, nhưng nền chung là sức mua giảm. Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, gặp nhiều khó khăn. Đối với các hộ kinh doanh, tiểu thương thì còn khó khăn hơn. Minh bạch về chất lượng, đảm bảo kiểm định chất lượng cũng là một ưu tư lớn. Mối quan tâm của tỉnh Vĩnh Long về kiểm định chất lượng hàng hóa, hàng giả/hàng thật, là mối quan tâm thiết thực, kịp thời. Vĩnh Long có hàng loạt sản phẩm xuất khẩu tỷ đô thì còn chạm với các quy định mới của thế giới để đảm bảo đầu tiên phải “qua vòng gửi xe” để đi ra thế giới. Đó là lý do Hiệp hội HVNCLC bàn với Hiệp hội DN tỉnh Vĩnh Long để tổ chức hội thảo này tại Vĩnh Long”.

“Đây là cuộc hội thảo mở màn với những yêu cầu sát sườn cho doanh nghiệp, chia sẻ thông tin mới nhất cho doanh nghiệp về xu hướng tiêu dùng mùa Tết 2026. Nhận diện những cơ hội và thách thức trong việc minh bạch hóa tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường. Chia sẻ cách quản trị dòng tiền để doanh nghiệp chuyển đổi theo xu hướng xanh, phát triển bền vững trong thời gian sắp tới” – bà Vũ Kim Hạnh cho biết thêm.

Cũng theo bà Vũ Kim Hạnh, hội thảo này sẽ mở đầu cho một chuỗi hoạt động “Tiền Mekong Connect” với hàng loạt các chương trình tập trung vào chuyển đổi xanh, thực hành sản xuất đúng chuẩn ESG.

“Tôi trước tiên” và xu hướng thắt chặt chi tiêu mua sắm Tết

Sau phần khai mạc ngắn gọn của bà Vũ Kim Hạnh, bà Lê Thị Hải Yến – Giám đốc Trade Maketing ngành hàng chăm sóc nhà cửa Unilever đã chia sẻ về: “Xu hướng thị trường Tết Bính Ngọ và Tiêu dùng 2026”.

Nhìn lại mùa Tết năm 2025 bà Hải Yến nhận xét: “Trong khi các số liệu kinh tế vĩ mô rất tươi sáng nhưng thực tế chi tiêu hộ gia đình lại không tươi sáng như vậy. Theo một nghiên cứu khảo sát về hộ gia đình thì cứ 5 hộ sẽ có 1 hộ nói gặp khó khăn trong chi tiêu gia đình. Họ chi tiêu có chọn lọc chứ không phải muốn mua gì thì mua, kể cả trong dịp Tết.

Theo bà Hải Yến xu hướng này vẫn tiếp tục cho mùa Tết năm nay với những kết quả khảo sát mới nhất. “Thu nhập có tăng thì chi phí tăng lên, mùa Tết vẫn chi tiêu, nhưng chi tiêu rất chọn lọc, họ sẽ không mua sắm tràn lan. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) dù vẫn được kiểm soát, nhưng đang chạm mức cao nhất trong 10 năm buộc người tiêu dùng phải chi tiêu chọn lọc và cân nhắc hơn. Đây là phần ảnh hưởng đến kinh doanh mùa Tết năm nay” – bà Lê Thị Hải Yến nói.

Cụ thể, với câu hỏi “mùa Tết năm nay điều gì bạn và gia đình bạn cảm thấy lo ngại nhất? Người tiêu dùng tham gia khảo sát cho biết có ba lo ngại chính: thu nhập hộ gia đình, an toàn thực phẩm và thứ ba là lo ngại về thiên tai dịch bệnh.

Theo bà Hải Yến, một điểm nữa các doanh nghiệp phải lưu ý là hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi rất nhanh. Self-love (tự yêu lấy mình) đang trở thành giá trị nổi bật trong đời sống của hai nhóm tiêu dùng chính hiện nay là thế hệ Millennial (thế hệ Thiên niên kỷ, cuối 8X đầu 9X) và Gen Z. Cùng với thu nhập cải thiện và chất lượng sống tốt hơn từ sự nghiệp ổn định, đây là yếu tố định hình mạnh mẽ cách họ đón Tết – từ suy nghĩ đến hành động. Trong khi thế hệ Millennial đang học cách ưu tiên điều thật sự có ý nghĩa: chọn những trải nghiệm tạo giá trị cho bản thân và gia đình, giúp cân bằng cảm xúc và giảm căng thẳng nội tâm, thì Gen Z lại xử lý căng thẳng bằng cách kết nối cảm xúc và sống đúng với mình: tìm niềm vui, thử nghiệm, và tạo thay đổi thông qua sự chân thật.

Chính sự khác biệt trong các điều “ưu tiên” của hai nhóm người tiêu dùng này đã tạo ra sự khác biệt trong cách tiếp cận Tết. Hiện nay đang có xu hướng chuyển dịch từ “Tết để khoe/để làm hài lòng người khác” (Millennial) sang “Tết thật sự dành cho bản thân và gia đình” (Gen Z). “Trong khi thế hệ 8X trước đây có xu hướng “vì người khác” theo khuôn mẫu truyền thống, thế hệ Millennial đã có sự cân bằng hơn “vì mình và vì người khác”, thì đến Gen Z đã dứt khoát chuyển qua “Tôi trước tiên”, với cái Tết không còn phiền toái – chỉ có niềm vui và tận hưởng”. Với Gen Z, Tết có thể là Matcha, gà rán, và đi du lịch đâu đó. Tết không chỉ là “trở về nhà”, mà còn là hành trình trở về với chính mình – phần con người đã bị ngắt kết nối suốt cả năm – để thật sự tận hưởng cuộc sống và “thật sự ở nhà” trong tâm hồn” – bà Hải Yến nói.

Cùng với sự thay đổi hành vi, thói quen của người tiêu dùng, kênh mua sắm cũng đang chuyển dịch. Mặc dù, kênh Truyền thống vẫn chiếm hơn một nửa giá trị bán hàng, nhưng kên online và minimart tăng lên đáng kể. Với sự tiện lợi giao tận nhà cùng với chuỗi khuyến mãi dày đặc trên các nền tảng e-commerce đã làm thay đổi hoàn toàn giai đoạn tích trữ trước Tết. “Các doanh nghiệp có thể tận dụng “sự bứt phá của online trong mùa Tết”, online trở thành chìa khóa để thắng trận “stock-up đầu mùa”, tạo bàn đạp quan trọng cho giai đoạn bán cao điểm ở kênh offline sau đó” – bà Hải Yến nói.

Người tiêu dùng càng khó tính thì doanh nghiệp càng phải “minh bạch”

Sau phần trình bày của bà Hải Yến, ông Lâm Hoàng Quân – Chuyên gia đào tạo & Đánh giá trưởng các tiêu chuẩn quốc tế, Tổ chức Chứng nhận – Giám định – Kiểm nghiệm SGS Việt Nam, đã trình bày một chủ đề khác cũng thu hút được rất nhiều sự quan tâm của các doanh nghiệp Vĩnh Long đó là “Minh bạch hóa Chất lượng hàng hóa và Vai trò kiểm định”.

Đồng ý với bà Hải Yến, ông Hoàng Quân cho rằng người tiêu dùng đang thắt chặt chi tiêu. Chính vì thắt chặt chi tiêu họ sẽ chỉ bỏ tiền cho những sản phẩm họ tin tưởng. Minh bạch chất lượng chính là cách dễ nhất để xây dựng niềm tin đó. “Trong khi người tiêu dùng chỉ có 5-6 giây để chọn một sản phẩm thì để họ có thể có thể lựa chọn nhanh nhất thì doanh nghiệp cần phải chiếm được ưu thế trước tiên là “minh bạch chất lượng”” – ông Lâm Hoàng Quân nói.

“Minh bạch không phải là “vạch áo cho người xem lưng”. Minh bạch là chủ động cung cấp thông tin có thể kiểm chứng được (Data-driven trust)”- ông Lâm Hoàng Quân nhấn mạnh.

Dưới góc độ kỹ thuật, minh bạch phần nổi, phần khách hàng thấy là tem nhãn, dấu hiệu chất lượng, xuất xứ, hạn sử dụng, thành phần, QR Code. Phần chìm (phần poanh nghiệp làm) là làm các kiểm nghiệm (testing) – giám định (inspection) và chứng nhận (certification). Cụ thể, doanh nghiệp cần minh bạch truy xuất nguồn gốc, từ nguyên liệu cho đến người tiêu dùng cuối. Các thông tin công khai bắt buộc và tự nguyện như thành phần, phụ gia, NSX-HSD, xuất xứ, tính năng sản phẩm, v.v… Dữ liệu kiểm nghiệm như chia sẻ kết quả test (như kháng sinh, vi sinh, dư lượng thuốc BVTV, v.v…). Doanh nghiệp cũng có thể chia sẻ kết quả báo cáo đánh giá (đánh giá bên thứ 3, đánh giá tuân thủ từ các cơ quan chuyên trách, v.v…) với khách hàng.

Dẫn khảo sát PwC Voice of the Consumer 2024, ông Lâm Hoàng Quân cho biết, khoảng 80% người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm tiền cho hàng hóa được sản xuất hoặc cung ứng bền vững, có chứng minh tiêu chí môi trường và nguồn gốc rõ ràng. “Minh bạch không phải là lời nói suông. Minh bạch là dữ liệu kiểm chứng được (Data-driven trust). Bán được hàng hôm nay (nhờ bao bì đẹp) nhưng giữ được khách ngày mai (nhờ chất lượng thật). Minh bạch giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý và rủi ro truyền thông (khủng hoảng khi bị bóc phốt)” – ông Lâm Hoàng Quân nhấn mạnh.

Theo ông Lâm Hoàng Quân, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa hiểu rõ yêu cầu pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật, dẫn tới rủi ro thu hồi hàng hóa, mất uy tín thị trường. “Các doanh nghiệp khi quyết tâm bán hàng ra thị trường thì cần phải có sự cam kết về chất lượng với người tiêu dùng, và có ý thức cũng như quyết tâm duy trì bền lâu cam kết này” – ông Lâm Hoàng Quân nói.

Hiện Codex Alimentarius đưa ra ba tiêu chí. Thứ nhất “an toàn – safety”, tức là đảm bảo rằng sản phẩm sẽ không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người tiêu dùng khi xử lý và/hoặc tiêu thụ theo đúng mục đích sử dụng dự kiến. Thứ hai, “chất lượng – quality” là mức độ của các đặc tính của sản phẩm, hàng hoá đáp ứng yêu cầu trong tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Thứ ba là “xác thực – authenticity” là sản phẩm chính hiệu và không thể tranh cãi về bản chất, nguồn gốc, danh tính và công bố của nó và đáp ứng các đặc tính mong đợi. “Một sản phẩm phải đáp ứng được ba tiêu chí này mới gọi là sản phẩm toàn vẹn” – ông Lâm Hoàng Quân cho biết.

Gắn quản trị tài chính với từng chuyển đổi

Phần trình bày cuối cùng tại hội thảo là của Chuyên gia tài chính Nguyễn Thị Cẩm Chi – Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển bền vững MCG Management Consulting với chủ đề: “Quản trị tài chính – Chuyển đổi xanh & Phát triển bền vững”.

Mở đầu bài trình bày, bà Nguyễn Thị Cẩm Chi nhấn mạnh: “Quản trị tài chính bền vững là nền tảng để doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ tồn tại trong bối cảnh biến động mạnh của thị trường. Bền vững phải bắt đầu từ nội lực tài chính. “Một doanh nghiệp nhỏ bền vững phải có khả năng duy trì hoạt động ổn định, chống chịu được biến động, và duy trì được tài chính lành mạnh lâu dài”.

Chuyên gia tài chính Nguyễn Thị Cẩm Chi – Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển bền vững MCG Management Consulting, tham gia hội thảo với bài trình bày về: “Quản trị tài chính – Chuyển đổi xanh & Phát triển bền vững”
Theo bà Cẩm Chi, mô hình bền vững được xây dựng trên bốn trụ cột: tuân thủ thuế – pháp lý; kiểm soát biến động chi phí; đa dạng hóa kênh bán; và quản lý dòng tiền. Trong đó, tuân thủ thuế được xem như “vé thông hành để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn lớn hơn”, vì hồ sơ thuế minh bạch giúp giảm rủi ro pháp lý và tăng uy tín tài chính.

“Tuân thủ là nền tảng không thể thiếu. Một hồ sơ thuế rõ ràng giúp bạn tránh được những rủi ro nghiêm trọng như bị truy thu, bị phạt nặng, đồng thời nâng cao uy tín khi làm việc với ngân hàng và nhà đầu tư” – bà Cẩm Chi nhấn mạnh.

Đề cập đến việc chuẩn bị hàng Tết cũng như mối lo chung về quản lý dòng tiền của doanh nghiệp. Chuyên gia tài chính Nguyễn Thị Cẩm Chi cho rằng, dòng tiền có vai trò sống còn. Khi mất dòng tiền – dù chỉ vài tuần – có thể làm đứt gãy toàn bộ hoạt động kinh doanh.

Bà Cẩm Chi khuyến nghị doanh nghiệp cần lập ngân sách hàng năm, dự báo dòng tiền 13 tuần, theo dõi chênh lệch thực tế – kế hoạch mỗi quý và chỉ vay trong khả năng trả nợ để tránh “lợi nhuận trên giấy bị đè chết bởi nợ nần thực tế”. Chi phí ẩn theo mô hình DOWNTIME – được gọi là “những kẻ trộm thầm lặng ăn mòn lợi nhuận” – mà doanh nghiệp phải chủ động loại bỏ để cải thiện hiệu quả tài chính.

Phần cập nhật thuế 2025, theo bà Cẩm Chi là “một bước ngoặt lớn cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ”. Năm 2025 xuất hiện loạt thay đổi quan trọng như: miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% từ 1/7/2025, chủ hộ kinh doanh phải tham gia BHYT bắt buộc, và đặc biệt, từ 2026 thuế môn bài bị bãi bỏ hoàn toàn. “Điểm đáng chú ý là từ năm 2026, tất cả hộ kinh doanh sẽ phải kê khai thuế chi tiết giống doanh nghiệp, do đó cần bắt đầu làm quen sổ sách và hóa đơn điện tử ngay từ 2025” – bà Cẩm Chi nói.

Ở một góc độ nào đó, đây là một thách thức cho các hộ kinh doanh tuy nhiên, Chuyên gia tài chính Nguyễn Thị Cẩm Chi cho rằng đây cũng là “cơ hội vàng” khi chuyển đổi lên doanh nghiệp trong năm 2025, vì toàn bộ lợi nhuận ba năm đầu “được giữ lại để tái đầu tư phát triển”. Nhà nước còn miễn lệ phí đăng ký, miễn thuế môn bài, áp dụng chế độ kế toán đơn giản và hỗ trợ tư vấn. Lộ trình phát triển từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp nhỏ được mô tả theo ba giai đoạn, với mục tiêu chuẩn hóa sổ sách, minh bạch tài chính và tăng khả năng tiếp cận vốn trong tương lai. “Với bản thân các cá nhân, hộ kinh doanh, đây là cơ hội để thay đổi về kế toán. Bởi kế toán như “người giữ cửa thuế của doanh nghiệp”, sẽ giúp tránh sai sót và tận dụng ưu đãi.

Sau phần trình bày của ba diễn giả chính cùng bà Vũ Kim Hạnh tham gia phần thảo luận, trực tiếp trả lời các câu hỏi của các doanh nghiệp và cử tọa có mặt tại hội trường.