Nửa cuối năm 2025, ngành xuất khẩu gạo và điều của Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức phức tạp và động thái quan trọng từ các thị trường quốc tế có ảnh hưởng lớn.
Về ngành gạo, chính phủ Philippines đã quyết định tạm ngừng nhập khẩu gạo trong 60 ngày kể từ ngày 1/9/2025 nhằm ổn định giá lúa tại địa phương và bảo vệ người nông dân trước tình trạng giá gạo nhập khẩu giảm sâu, gây áp lực lên giá lúa trong nước. Philippines là thị trường nhập khẩu gạo lớn, chiếm khoảng 40-50% tổng sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Quyết định tạm dừng nhập khẩu đã khiến thị trường gạo toàn cầu biến động, với người mua trì hoãn đặt hàng, đẩy giá gạo nội địa của Việt Nam giảm nhẹ. Ở chiều ngược lại, các chuyên gia nhận định lệnh cấm nhập khẩu có thể tạo áp lực tăng giá lúa tươi (palay) ở Philippines lên thêm 1-2 peso/kg, đồng thời đẩy giá bán lẻ gạo nội địa nước này có thể tăng, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng khu vực.
Xem chi tiết tại: https://bsamedia.vn/gao-viet-gap-ap-luc-lon-khi-philippines-tam-ngung-nhap-khau-trong-60-ngay/
Chuyển sang ngành điều, Campuchia đang trở thành một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ với Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất và chế biến hạt điều xuất khẩu. Năm 2024, Campuchia đứng thứ ba thế giới về diện tích trồng điều và thứ hai về sản lượng điều thô, với khoảng 90-95% lượng điều thô xuất sang Việt Nam để chế biến. Để nâng cao năng lực cạnh tranh và chủ động chuỗi giá trị, Campuchia đang triển khai kế hoạch quốc gia phát triển ngành điều giai đoạn 2022-2027, tập trung vào tăng cường chế biến và xuất khẩu điều. Nổi bật là dự án xây dựng Khu công nghiệp chế biến hạt điều tại tỉnh Kampong Thom, dự kiến đi vào hoạt động cuối năm 2025, với công suất lớn nhằm phát triển thành trung tâm chế biến điều quy mô toàn cầu. Điều này dự kiến sẽ tạo tác động mạnh đến thị trường điều Việt Nam, vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu thô nhập khẩu từ Campuchia.
Xem thêm: https://bsamedia.vn/undp-canh-bao-nan-pha-rung-de-trong-dieu-o-campuchia/
Trong lĩnh vực công nghiệp nặng liên quan, tổ hợp hóa dầu Long Sơn (Long Son Petrochemicals Complex) tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, do Siam Cement Group (SCG) của Thái Lan đầu tư hơn 5,4 tỷ USD, sẽ tái hoạt động trở lại vào tháng 8/2025 sau gần một năm tạm ngưng do khó khăn thị trường. Nhà máy này có công suất sản xuất 1,4 triệu tấn nhựa và vật liệu công nghiệp mỗi năm, sử dụng ethylene làm đầu vào qua nguồn ethane và naphtha. SCG đã tiếp tục đầu tư thêm 700 triệu USD để khai thác nguồn ethane, nhằm nâng cao hiệu quả và đa dạng nguồn nguyên liệu. Việc hoạt động lại nhà máy sẽ góp phần thúc đẩy ngành nhựa Việt Nam và giảm phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu.
Xem thêm tại: https://bsamedia.vn/thua-lo-nhung-siam-cement-quyet-dinh-tai-khoi-dong-nha-may-hoa-dau-long-son/
Tuy nhiên, ngành dệt may và da giày Việt Nam đang chịu áp lực thuế quan rất lớn từ Mỹ. Từ tháng 4/2025, Mỹ áp thuế chống bán phá giá lên các sản phẩm dệt may, giày dép xuất khẩu từ Đông Nam Á và Nam Á, trong đó có Việt Nam, với các mức thuế dao động cao từ 19% đến 41%. Điều này làm tăng chi phí sản xuất và xuất khẩu, gây thiệt hại tài chính rất lớn cho các thương hiệu lớn như Adidas, Nike, cùng nhiều doanh nghiệp khác. Adidas dự kiến sẽ chịu chi phí tăng thêm khoảng 200 triệu euro trong nửa cuối năm, Nike ảnh hưởng nghiêm trọng với khoản phí lên tới 1 tỷ USD, thậm chí các nhà cung cấp khác cũng đối mặt với lỗ nặng do chi phí thuế tăng cao.
Ngoài ra, xu hướng phát triển bền vững tiếp tục được đẩy mạnh với các sáng kiến như chuyển đổi dầu thải thành nhiên liệu sinh học cho máy bay tại Hawaii, sản xuất bioethanol từ giấy vụn, và sử dụng gỗ thải làm nguyên liệu sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Những xu hướng này đang thu hút sự quan tâm của ngành công nghiệp và là dấu hiệu tích cực cho tương lai năng lượng xanh
Tóm lại, nửa cuối năm 2025, ngành gạo Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách nhập khẩu của Philippines, ngành điều đối mặt cạnh tranh từ Campuchia với những bước tiến mạnh mẽ trong chế biến, ngành hóa dầu Việt Nam tái khởi động có sự đầu tư lớn từ Thái Lan, và ngành dệt may chịu áp lực thuế quan nặng nề từ Mỹ. Các xu hướng phát triển bền vững cũng là điểm sáng cho ngành công nghiệp Việt Nam hướng đến tương lai. Các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách cần theo dõi sát sao các biến động thị trường để thích ứng và khai thác cơ hội trong bối cảnh nhiều biến động quốc tế này.
Các bạn có thể tham khảo thêm thông tin chi tiết về ngành điều Campuchia và dự án khu công nghiệp chế biến điều tại đây:
- Campuchia muốn lật đổ ngôi vị số 1 thế giới về xuất khẩu nhân điều của Việt Nam
- Campuchia tham vọng thành thủ phủ hạt điều thế giới với dự án khu công nghiệp hạt điều tại Kompong Thom
Các bài viết về phát triển bền vững:
