Năm 2026 là một năm đầy thử thách, bởi doanh nghiệp cần phải thích ứng với môi trường pháp lý kinh doanh chặt chẽ và quy củ hơn trước. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban pháp chế VCCI nhận định trong buổi trình bày “Một số chính sách quan trọng doanh nghiệp cần biết” trong buổi Ăn trưa làm việc của Câu lạc bộ doanh nghiệp dẫn đầu (LBC) hôm 16-1 tại TP.HCM (*).
Ông Đậu Anh Tuấn nói năm 2025 là một năm đột phá về chính sách với hàng loạt luật và quy định mới ban hành. Đặc biệt, NQ66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật: cơ bản tháo gỡ các vướng mắc về quy định với doanh nghiệp. Thể chế phải là lợi thế cạnh tranh. NQ68 về phát triển kinh tế tư nhân: tư duy mới về phát triển kinh tế tư nhân.
Trong năm 2025, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành, sửa đổi 80 luật, 374 nghị định. Chỉ riêng kỳ họp thứ 10 có 51 luật và 9 nghị quyết có quy phạm.. Nhiều cơ chế chưa từng có tiền lệ như Nghị quyết 206 của Quốc về cơ chế đặc biệt xứ lý khó khắn, vướng mắc do quy định của pháp pháp luật. Ông Đậu Anh Tuấn nói đây là “ký lục lập pháp”, với tốc độ ban hành luật nhanh hơn. Đặc biệt là các thay đổi trong luật ban hành luật, chẳng hạn giảm thời gian soạn thảo (giảm từ 7-10 tháng xuống còn 1-2 tháng), quy trình xây dựng chính sách tách bạch khỏi chương trình xây dựng pháp lệnh…
Ông nói luật về đầu tư, các luật về thuế và quản lý thuế, chính sách và pháp luật về công nghệ, thương mại điện tử, dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân… tạo ra “môi trường pháp lý kinh doanh trở nên chặt chẽ hơn và phức tạp hơn, buộc doanh nghiệp phải tìm hiểu thấu đáo, tránh sai sót và rủi ro trong tuân thủ.
Trong đó, các quy định về môi trường ngày càng chặt chẽ hơn, tăng chi phí kinh doanh của doanh nghiệp như trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Chuyển đổi xanh tiếp tục là trọng tâm chính của phát triển trong thời gian tới. Nghị định 119/2025 sửa đổi về giảm phát thải khí nhà kính. Đầu tiên là phân bổ hạn ngạch carbon, bắt đầu từ năm 2026. Các cơ sở sẽ chính thức phải thực hiện các biện pháp giảm phát thải phù hợp. Kế đến cơ chế công nhận với các dự án tạo tín chỉ carbon trong nước, quốc tế: cơ sở pháp lý vững chắc để thúc đậy các dự án tái tạo rừng, năng lượng tái tạo có thêm nguồn thu từ việc bán tín chỉ carbon. Cuối cùng là sàn giao dịch tín chỉ carbon vận hành thử nghiệm từ năm 2026 và chính thức từ năm 2029. Nghị định về sàn giao dịch carbon trong nước sẽ sớm ban hành. Tín chỉ carbon trở thành một loại “hàng hóa” có thể giao dịch.
Ngoài ra, chính phủ sẽ thành lập quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: cho vay, đầu tư vào các dự án đầu tư, chuyển đổi sang công nghệ, sản phẩm tiết kiệm năng lượng. Dự kiến chính phủ sẽ hỗ trợ lãi suất 2% với các dự án xanh, tuần hoàn của khu vực tư nhân.
Trên nền tảng 2025, theo nhận định của ông Đậu Anh Tuấn, năm 2026 sẽ là thời điểm then chốt khi các chính sách đột phá này chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý, sự thành công cuối cùng vẫn phụ thuộc mật thiết vào năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền các địa phương và khả năng tuân thủ, thực thi của doanh nghiệp. Ông nói khi nền tảng thể chế sẽ là bệ phóng vững chắc cho chu kỳ phát triển mới 2026-2030 mạnh hơn.
Năm 2026 không chỉ mở ra chu kỳ kinh tế 5 năm mới (2026–2030) mà còn là thời điểm “vận hành thực chất” của một loạt cải cách thể chế. Sau giai đoạn chuyển tiếp, các quy định trọng yếu liên quan đến đất đai – nhà ở – kinh doanh bất động sản – thuế và quản trị giao dịch sẽ đi vào thực thi đồng bộ, tạo ra một “hệ điều hành” mới cho môi trường kinh doanh.
Điểm thay đổi có tác động trực tiếp nhất với doanh nghiệp lớn là dịch chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”: doanh nghiệp chủ động đăng ký, triển khai và tự chịu trách nhiệm; đồng thời, hoạt động kiểm tra – thanh tra – đối chiếu dữ liệu sau đó sẽ quyết liệt và có chiều sâu hơn.
Trong bối cảnh này, rủi ro không nằm ở việc “thiếu quy định”, mà nằm ở chỗ: chỉ một sai sót nhỏ trong hồ sơ, quy trình phê duyệt nội bộ, chứng từ giao dịch hoặc cơ chế kiểm soát thuế hôm nay có thể trở thành điểm kích hoạt cho thanh tra, truy thu, xử phạt, đình trệ dự án và rủi ro trách nhiệm quản trị vào ngày mai. Với doanh nghiệp đầu ngành, chi phí của một lần “bị động” thường không chỉ là tiền phạt, mà còn là thời gian của lãnh đạo, gián đoạn vận hành và rủi ro uy tín.
Nhằm cập nhật kịp thời các chuyển động chính sách trọng yếu và cùng thảo luận cách chuẩn bị “đúng và đủ” ở cấp lãnh đạo doanh nghiệp, Ban tổ chức trân trọng kính mời Quý Chuyên gia cố vấn LBC, Quý lãnh đạo LBC và Ban Chấp hành Hiệp Hội tham dự buổi Ăn trưa làm việc (ATLV) với chủ đề:
Cập nhật chính sách mới quan trọng trong năm 2026
Diễn giả: Ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
Thời gian: 11h00 – 14h00, Thứ Sáu, ngày 16 tháng 01 năm 2026.
Địa điểm: Khách sạn Saigon Prince – 59–73 Nguyễn Huệ, P. Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
