Sau nhiều ngày cầm cự bằng mì gói và nước sôi, nhu cầu lớn nhất của người dân vùng lũ Tuy An những ngày cuối tháng 11 là một bữa cơm đúng nghĩa. Lũ kéo dài làm ướt toàn bộ số lúa mới gặt, nhiều gia đình không còn hạt gạo nào trong nhà.
Lũ dâng đột ngột khiến các bồ lúa, lu gạo hộ gia đình bị ngập sâu, toàn bộ số lúa mới phơi chưa kịp đưa vào bao đều bị hư.
Trong bối cảnh đó, gạo trở thành nhu yếu phẩm cấp bách nhất. Nhiều hộ đã ăn cầm chừng suốt ba – bốn ngày chỉ bằng mì tôm và thực phẩm cứu trợ ban đầu.
“Thèm cơm quá”
Chiều 25/11, nhóm công tác của Hiệp hội DN HVNCLC và Trung tâm BSA đã kịp thời chuyển gần 10 tấn gạo về các thôn Phong Niên, Phú Mỹ, xã Tuy An Tây, Hội Tín xã Tây An Đông (Phú Yên cũ).
Đây là số gạo được đóng góp từ chị Nguyễn Thị Bích Hậu và bạn đọc sách của chị, Công ty Nông sản Cỏ thơm cùng các doanh nghiệp, cá nhân khác.
Trên sân nhà văn hóa thôn Phong Niên, bà Lê Thị Chữ ôm chặt 2 bịch gạo 10 kg vừa nhận. Bà nói lớn, như để trút hết nỗi mệt mỏi nhiều ngày:
“Bốn bữa nay không có gạo ăn. Thèm cơm quá. Bịch gạo này vợ chồng tôi ăn được tới nửa tháng”.
Câu nói của bà như một phản xạ tự nhiên, không kèm một nét bi thương nào. Nhưng nó khái quát tình cảnh chung của hàng trăm hộ: lương thực cạn kiệt trong khi nước chưa kịp rút.
Việc chia gạo thành từng bịch 5 kg được người dân đánh giá là hợp lý. Gọn, dễ mang, có thể chia đều cho từng hộ. Đây cũng là cách để bảo đảm ai đến trước hay sau đều có phần, tránh tình trạng chen lấn hoặc thiếu hụt cục bộ.
Tiếp tục đến Tuy An Đông trong buổi tối
Đến 18 giờ ngày 25/11, chuyến hàng cứu trợ gồm thực phẩm, nhu yếu phẩm, các loại vật phẩm do doanh nghiệp, người dân đóng góp thông qua Hiệp hội DN HVNCLC được chuyển sang xã Tuy An Đông – một địa phương cũng chịu thiệt hại nặng.
Đường đi vào xã vẫn còn bùn và nhiều đoạn bị sạt lở nhưng đoàn quyết định đi ngay trong buổi tối vì nhu cầu thực phẩm, vật phẩm thiết yếu của người dân vùng trũng tại đây không kém gì Tuy An Tây.
Vào làng xoá trắng
35 nóc nhà, chỉ sau một đêm mưa lớn, đã sụp hoàn toàn. Cả làng rơi vào cảnh màn trời chiếu đất, không ai kịp trở tay.
Tai họa ập đến
Chưa hết bàng hoàng, cụ ông Phạm Phụng, 80 tuổi, tổ 12 thôn Vĩnh Xuân, kể lại thời khắc căn nhà đổ sập.
“Mưa kéo dài từ ngày 17/11 đến ngày 18/11 thì trở nên nặng hạt. Các mảng tường bắt đầu rung lắc rồi phát ra tiếng sột soạt. Thấy bất ổn, cả thôn chạy ra kêu cứu. 35 hộ dân với hàng trăm người đứng trong mưa nhìn nhà mình đổ sập”.
Anh cán bộ thôn tên Phạm Ngọc Tuấn cũng bị sập, nên sự việc nhanh chóng được báo về chính quyền xã. Lệnh di tản được ban hành ngay trong đêm.
Theo ông Tuấn, địa thế thôn Vĩnh Xuân giáp núi. Mưa lớn khiến đất sũng nước, tạo ra sụp lở trên diện rộng và kéo theo 35 căn nhà. Một vài hộ thiệt hại ít hơn, nhưng về cơ bản, không căn nhà nào còn sử dụng được.
Diễn biến vụ sập quá nhanh, người dân không kịp xoay trở. Gần như toàn bộ ngôi làng bị xóa trắng.
Không gượng dậy nổi
Chị Hà Thị Điệp, một người dân trong thôn, cho biết phần lớn người dân sống bằng nghề nông. Mỗi 5 năm bán keo lá tràm một lần, nuôi vài con bò, trồng lúa… thu nhập thuần nông chỉ vài triệu đồng mỗi tháng.
Với mức thu nhập đó, việc dựng lại nhà vào thời điểm này là điều không thể.
Ông Phan Tấn Hậu, cán bộ Hội đồng nhân dân xã Tuy An Tây, chia sẻ: “Vĩnh Xuân là thôn nghèo của tỉnh Phú Yên cũ, có 14 hộ nghèo và thu nhập bấp bênh. Ngôi nhà là tích cóp cả đời của họ, nên khi sự cố xảy ra, việc xây dựng lại hoàn toàn ngoài tầm với”.
Gia đình cụ Phạm Phụng có sáu người, nay phải chia nhau ở nhờ nhà hàng xóm.
“Không biết khi nào mới có lại nhà để trú trước mưa gió triền miên từ nay đến cuối năm. Tội nhất là mấy đứa nhỏ không có mái nhà ổn định để học hành”. Cụ nói.
Ấm lòng trong rủi ro
35 hộ mất nhà là tổn thất tài sản nặng nề nhất của người dân Tuy An Tây và của cả khu vực Daklak – Phú Yên cũ trong đợt mưa này.
Ngày 25/11, đại diện Hiệp hội Hàng Việt Nam chất lượng cao TP.HCM đã đến thăm hỏi, chia sẻ với bà con thôn Vĩnh Xuân, đồng thời trao tiền mặt từ các nhà hảo tâm để người dân sớm vượt qua giai đoạn khó khăn đầu tiên.
UBND xã Tuy An Tây cũng nhanh chóng bố trí hội trường nhà văn hóa xã làm nơi tạm trú. Chính quyền địa phương vận động thêm các nhà hảo tâm hỗ trợ lương thực, y tế và nhu yếu phẩm.
Ông Phan Tấn Hậu cho biết: “Trước mắt, nhà nước phát gạo, nhu yếu phẩm và bố trí chỗ ở tạm để mọi người an toàn. Chúng tôi sẽ tiến hành bố trí tái định cư, đồng thời vận động và cấm tuyệt đối người dân tiếc nhà quay lại sửa chữa nhà cũ để tránh nguy cơ tai nạn khi nhà sập”.
Một số hình ảnh từ vùng lũ được Trung tâm BSA thực tế ghi lại:
