– BÀI THAM DỰ CUỘC THI VIẾT: HÀNG VIỆT TRONG MẮT NGƯỜI TRẺ
Có những buổi chiều Hà Nội không cần quá nhiều kế hoạch. Chỉ cần bước xuống phố, đi chậm lại một chút, ta đã có thể bắt gặp cả một câu chuyện. Với tôi, câu chuyện ấy bắt đầu từ một buổi trải nghiệm khám phá 36 phố phường.
Giữa dòng người đông đúc của phố cổ, tôi đi qua những con phố với cái tên rất quen như Hàng Bạc, Hàng Đào, Hàng Gai… Mỗi nơi mang một màu sắc riêng, từ những cửa hàng bán đồ thủ công, quà lưu niệm, quần áo đến những món ăn đã gắn với đời sống Hà Nội từ lâu.
Tôi vốn đã nhiều lần nghe về phố cổ, nhưng chỉ khi thật sự đi bộ qua những con phố ấy, tôi mới cảm nhận rõ hơn một điều: những sản phẩm của người Việt không phải khái niệm xa xôi. Chúng hiện diện ngay trong những điều rất bình thường quanh mình.
Tôi bắt đầu hành trình bằng một bát phở nóng. Phở đã trở thành món ăn quen thuộc đến mức chỉ cần nhắc tên, nhiều người Việt và cả du khách nước ngoài đều nghĩ ngay đến Việt Nam. Với tôi, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở hương vị, mà còn ở khả năng một món ăn quen thuộc có thể đi qua thời gian và tiếp tục được những thế hệ sau tìm đến.
Rời quán phở, tôi tiếp tục đi bộ qua những căn nhà san sát, những biển hiệu nhỏ, những cửa hàng bán đồ thủ công và quà lưu niệm. Có những sản phẩm được làm theo kiểu dáng hiện đại nhưng vẫn giữ lại họa tiết, chất liệu hoặc cách làm quen thuộc của người Việt.
Điều đó khiến tôi nghĩ về hàng Việt dưới một góc nhìn khác. Hàng Việt hôm nay không nhất thiết phải giữ nguyên hình thức của ngày trước. Một sản phẩm có thể mang thiết kế hiện đại, được giới thiệu trên mạng xã hội, thanh toán bằng mã QR hay bán qua các kênh trực tuyến. Quan trọng hơn, bên trong sự thay đổi ấy vẫn phải là chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và những giá trị riêng của sản phẩm.
Đến gần Hồ Gươm, tôi mua một cây kem Tràng Tiền. Với nhiều người Hà Nội, có thể đây chỉ là món ăn rất quen. Nhưng với tôi, hình ảnh những người trẻ vẫn cầm trên tay cây kem khi đi dạo quanh Hồ Gươm gợi ra một điều đáng suy nghĩ: một sản phẩm bình dị có thể tồn tại qua nhiều thế hệ mà vẫn khiến người trẻ hôm nay tìm đến.
Có lẽ sức sống của một sản phẩm không chỉ nằm ở việc nó đã tồn tại bao lâu. Điều quan trọng hơn là sau nhiều năm, người tiêu dùng vẫn muốn sử dụng nó, vẫn nhớ đến nó và vẫn xem nó như một phần của trải nghiệm khi đến một nơi nào đó.
Điều đó khiến tôi nghĩ rằng giữ truyền thống không có nghĩa là đứng yên. Một sản phẩm quen thuộc vẫn cần thích nghi với cách mua sắm, cách tiếp nhận thông tin và nhu cầu của người tiêu dùng hôm nay. Người trẻ có thể yêu những giá trị cũ, nhưng họ cũng quan tâm đến thiết kế, bao bì, chất lượng phục vụ và trải nghiệm khi sử dụng sản phẩm.
Sau đó, tôi ghé một quán cà phê. Ngồi nhìn dòng người qua lại, tôi bắt đầu tự hỏi tại sao người trẻ đôi khi dễ bị thu hút bởi những sản phẩm nước ngoài hơn hàng Việt.
Có lẽ một phần vì chúng xuất hiện nhiều trên mạng xã hội, hình ảnh được đầu tư và cách kể câu chuyện về sản phẩm thường khá hấp dẫn. Trong khi đó, một sản phẩm Việt dù có chất lượng tốt nhưng nếu thông tin chưa rõ ràng, bao bì chưa phù hợp hay cách giới thiệu thiếu sức hút thì vẫn có thể khó tiếp cận người tiêu dùng trẻ.
Theo tôi, đây là điều những sản phẩm truyền thống có thể thay đổi mà không làm mất đi giá trị vốn có. Một món đặc sản Hà Nội nếu có bao bì phù hợp hơn, thông tin rõ ràng hơn, nguồn gốc sản phẩm dễ tìm hiểu hơn và cách giới thiệu sáng tạo hơn thì hoàn toàn có thể tiếp cận nhiều người tiêu dùng, đặc biệt là khách trẻ và du khách.
Công nghệ cũng mở thêm cơ hội cho những cửa hàng nhỏ. Một sản phẩm vốn chỉ được biết đến ở một con phố giờ có thể được giới thiệu và bán cho khách hàng ở nơi khác thông qua các nền tảng trực tuyến. Người mua cũng có thể tìm hiểu thông tin, thanh toán, đặt hàng và chia sẻ trải nghiệm dễ dàng hơn.
Nhưng sau chuyến đi, tôi cũng nhận ra vẫn còn những điều cần cải thiện. Ở một vài nơi tôi ghé qua, vấn đề vệ sinh và an toàn thực phẩm cần được chú ý hơn. Chất lượng phục vụ giữa các cửa hàng chưa phải lúc nào cũng đồng đều. Một số sản phẩm truyền thống có mức giá khá cao so với khả năng của học sinh, trong khi bao bì hoặc nhận diện sản phẩm chưa thật sự nổi bật.
Nếu muốn tiếp cận tốt hơn với du khách quốc tế, những thông tin cơ bản bằng tiếng Anh, hướng dẫn về nguồn gốc sản phẩm hay việc giảm sử dụng đồ nhựa dùng một lần cũng là những điều đáng quan tâm.
Những quan sát ấy khiến tôi nghĩ rằng “hàng Việt” trong mắt người trẻ không nên chỉ được hiểu là hàng do người Việt làm. Sản phẩm còn phải khiến người mua tin tưởng và muốn lựa chọn.
Nó có thể giữ bản sắc nhưng không ngại đổi mới; giữ giá trị truyền thống nhưng biết thích nghi với đời sống hiện đại; có chất lượng tốt và quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm của người tiêu dùng.
Kết thúc chuyến đi, tôi vẫn nhớ bát phở, ly cà phê và đặc biệt là cây kem Tràng Tiền trên tay khi đi bên Hồ Gươm. Những thứ ấy đều rất bình thường. Nhưng chính từ những điều bình thường ấy, tôi nhận ra rằng một sản phẩm tồn tại lâu chưa chắc chỉ vì nó thuộc về quá khứ. Nó còn phải tìm được cách ở lại trong đời sống của những người tiêu dùng mới.
Một cây kem đã quen thuộc với nhiều thế hệ vẫn được người trẻ hôm nay tìm mua. Một món ăn truyền thống vẫn có thể hấp dẫn du khách. Một sản phẩm thủ công vẫn có thể thay đổi thiết kế và cách bán mà không nhất thiết phải bỏ đi những gì thuộc về mình.
Có lẽ đó cũng là một cách để hàng Việt tiếp tục đi cùng người trẻ. Tôi mong rằng khi du khách bước qua 36 phố phường Hà Nội, họ không chỉ nhớ Hồ Gươm hay những mái nhà cổ, mà còn nhớ những món ăn, sản phẩm thủ công và những câu chuyện riêng của người Việt.
Với thế hệ trẻ chúng tôi, yêu hàng Việt không có nghĩa là quay lưng với những sản phẩm từ bên ngoài. Điều quan trọng hơn là hàng Việt phải đủ tốt để chúng tôi muốn lựa chọn, đủ hấp dẫn để chúng tôi muốn giới thiệu và đủ sức thích nghi để những sản phẩm từng đi qua nhiều thế hệ vẫn tiếp tục được thế hệ sau tìm đến.
TÁC GIẢ: PHÓ MINH HIỂN
Sinh năm 2010
Lớp 11A6 – Trường THCS và THPT Vinschool Smart City (P.Tây Mỗ, TP Hà Nội)
