– BÀI THAM DỰ CUỘC THI VIẾT: HÀNG VIỆT TRONG MẮT NGƯỜI TRẺ
Nếu bỏ dòng chữ “Made in Vietnam” trên một sản phẩm, điều gì khiến tôi vẫn muốn lựa chọn nó?
Câu hỏi ấy khiến tôi nhận ra: lòng tự hào có thể khiến chúng ta chú ý đến một sản phẩm, nhưng chất lượng mới khiến chúng ta lựa chọn và quay lại.
Tôi từng nghĩ hàng Việt đơn giản là những sản phẩm được sản xuất trong nước. Nhưng càng lớn, tôi càng hiểu phía sau một món hàng là cả một hành trình: người nông dân tạo ra nguyên liệu, người công nhân làm việc trong nhà máy, kỹ sư nghiên cứu công nghệ, nhà thiết kế tạo nên diện mạo và doanh nghiệp tìm cách đưa sản phẩm đến tay khách hàng.
Vì thế, trong mắt tôi, hàng Việt không chỉ là một sản phẩm được ghi nơi sản xuất. Đó còn là kết quả của năng lực của những người Việt làm ra nó.
Nhưng điều đó có đủ để người tiêu dùng lựa chọn?
Là thế hệ lớn lên cùng Internet, chúng tôi có nhiều lựa chọn hơn bao giờ hết. Chỉ bằng một chiếc điện thoại, tôi có thể so sánh hàng chục sản phẩm, đọc đánh giá, xem trải nghiệm thực tế và đặt hàng trong vài phút. Một sản phẩm Việt hôm nay không chỉ đứng cạnh những sản phẩm Việt khác. Nó có thể xuất hiện ngay bên cạnh một sản phẩm từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc hay nhiều quốc gia khác trên cùng một màn hình.
Vì vậy, người trẻ khó bị thuyết phục chỉ bằng lời kêu gọi “hãy ủng hộ hàng Việt”. Chúng tôi hỏi những câu rất thực tế: Sản phẩm có tốt không? Giá có hợp lý không? Thiết kế có phù hợp không? Doanh nghiệp có đáng tin không?…
Tôi từng có suy nghĩ rằng sản phẩm nước ngoài thường hiện đại và đáng tin hơn. Nhưng khi tiếp xúc nhiều hơn với hàng hóa trên thị trường, tôi nhận ra xuất xứ không phải lúc nào cũng quyết định chất lượng. Hàng Việt ngày càng đa dạng hơn, nhiều sản phẩm chú trọng từ chất lượng, thiết kế đến trải nghiệm khách hàng. Không ít doanh nghiệp đã biết đưa nguyên liệu, văn hóa và những giá trị quen thuộc của Việt Nam vào sản phẩm theo cách gần gũi hơn với người tiêu dùng hôm nay.
Điều tôi đánh giá cao ở hàng Việt là sự thấu hiểu người Việt. Một sản phẩm hiểu khí hậu, thói quen, văn hóa và nhu cầu của người Việt có lợi thế riêng mà không phải thương hiệu nước ngoài nào cũng có. Từ thực phẩm, nông sản đến thời trang, đồ gia dụng hay nhiều sản phẩm phục vụ đời sống hằng ngày, doanh nghiệp Việt có một thị trường ngay trước mắt để quan sát, lắng nghe và cải tiến.
Nhưng lợi thế ấy chỉ có ý nghĩa khi được chuyển thành chất lượng sản phẩm. Tôi không cho rằng yêu hàng Việt nghĩa là phải mua mọi sản phẩm Việt. Nếu sản phẩm chưa tốt, người tiêu dùng có quyền từ chối. Nếu giá chưa hợp lý, họ có quyền lựa chọn sản phẩm khác. Nếu dịch vụ chưa tốt, họ có quyền phản hồi.
Sự ủng hộ có giá trị nhất không phải là sự ưu ái, mà là sự kỳ vọng. Bởi khi kỳ vọng vào một thương hiệu Việt, người tiêu dùng muốn thương hiệu ấy tốt hơn. Khi chỉ ra một điểm chưa hài lòng, họ cũng đang trao cho doanh nghiệp cơ hội để thay đổi. Sự khắt khe, nếu được nhìn nhận đúng, không phải là quay lưng với hàng Việt.
Ngược lại, đó có thể là một cách người tiêu dùng thúc đẩy hàng Việt tiến lên. Tôi kỳ vọng một sản phẩm Việt không cần được mua chỉ vì nó là hàng Việt. Nó cần đủ tốt để đứng cạnh một sản phẩm nước ngoài mà người mua vẫn có lý do để lựa chọn.
Trong bối cảnh đó, cách người trẻ nhìn vào một sản phẩm cũng đang thay đổi. Chúng tôi không chỉ nhìn vào giá bán mà còn quan tâm sản phẩm đến từ đâu, nguyên liệu như thế nào, bao bì có hợp lý không, doanh nghiệp có minh bạch không và sản phẩm có thực sự đáp ứng nhu cầu hay không.
Công nghệ càng phát triển, người tiêu dùng càng dễ kiểm chứng những điều ấy. Mạng xã hội, thương mại điện tử và các nền tảng số cho phép một sản phẩm được biết đến rất nhanh. Một thương hiệu nhỏ cũng có thể tiếp cận hàng nghìn, thậm chí hàng triệu khách hàng nếu biết cách kể câu chuyện và sử dụng công nghệ.
Nhưng công nghệ chỉ có thể giúp khách hàng biết đến sản phẩm. Chất lượng mới quyết định họ có quay lại hay không. Vì vậy, nếu tôi là người làm hàng Việt, tôi sẽ không bắt đầu bằng câu hỏi: “Làm thế nào để người trẻ mua hàng Việt?”
Tôi sẽ hỏi: “Làm thế nào để người trẻ tự nguyện lựa chọn hàng Việt?”. Theo tôi, câu trả lời trước hết vẫn phải bắt đầu từ chất lượng.
Không thể xây dựng một thương hiệu lâu dài chỉ bằng lời kêu gọi lòng tự hào nếu sản phẩm chưa đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Khi người tiêu dùng có quá nhiều lựa chọn, sự trung thành không thể được mặc định. Doanh nghiệp phải giành được nó bằng từng trải nghiệm.
Sau chất lượng là sự khác biệt. Hàng Việt có nguyên liệu bản địa, văn hóa, làng nghề, thói quen tiêu dùng và những câu chuyện riêng. Những giá trị ấy hoàn toàn có thể trở thành lợi thế nếu doanh nghiệp biết chuyển chúng thành sản phẩm phù hợp với đời sống hiện đại.
Một nguyên liệu quen thuộc có thể được phát triển thành một sản phẩm mới. Một họa tiết truyền thống có thể xuất hiện trong một thiết kế đương đại. Một câu chuyện làng nghề có thể được kể bằng những hình thức gần gũi hơn với người trẻ.
Bản sắc không nhất thiết phải được giữ nguyên trong những hình thức cũ. Nó có thể tiếp tục sống khi được một thế hệ mới sử dụng, sáng tạo và đưa vào đời sống theo cách của mình.
Và điều quan trọng không kém là niềm tin. Người tiêu dùng ngày càng muốn biết sản phẩm đến từ đâu, được làm như thế nào và doanh nghiệp chịu trách nhiệm ra sao với những gì mình đưa ra thị trường. Một thương hiệu có thể khiến người mua chú ý bằng truyền thông, nhưng niềm tin chỉ được hình thành qua chất lượng ổn định, thông tin rõ ràng và cách doanh nghiệp ứng xử với khách hàng.
Tôi nghĩ đây mới là cách hàng Việt có thể chinh phục người trẻ: không yêu cầu chúng tôi lựa chọn vì nghĩa vụ, mà khiến chúng tôi lựa chọn vì có đủ lý do để tin tưởng.
Quay trở lại câu hỏi ban đầu: nếu bỏ dòng chữ “Made in Vietnam” trên một sản phẩm, tôi có còn chọn nó không?. Tôi mong câu trả lời ngày càng nhiều sẽ là: Có.
Không phải vì tôi quên đó là một sản phẩm Việt, mà bởi sản phẩm ấy vẫn đứng được bằng chất lượng, giá trị và trải nghiệm mà nó mang lại. Và nếu sau đó tôi biết sản phẩm ấy do một doanh nghiệp Việt làm ra, cảm giác tự hào sẽ đến một cách tự nhiên hơn.
Tôi mong một ngày, khi nhìn thấy dòng chữ “Made in Vietnam”, người trẻ không cần tự nhắc mình rằng đây là sản phẩm cần được ưu tiên. Họ có thể nghĩ đơn giản: Đây là một sản phẩm tốt. Đây là một thương hiệu đáng tin. Đây là giá trị do người Việt tạo ra.
Và quan trọng nhất: “Tôi chọn nó vì nó xứng đáng”.
Có lẽ, khi một sản phẩm Việt được lựa chọn theo cách ấy, dòng chữ “Made in Vietnam” mới thật sự trở thành một niềm tin.
TÁC GIẢ: LƯƠNG THỊ HẢI YẾN
-
Sinh năm: 2007
-
Trường ĐHSP Hà Nội 2
