Sáng 8/4, tại Trung tâm Phụ nữ và Phát triển (20 Thụy Khuê, Hà Nội), trước thềm Hội thảo “Hành trình 30 năm Hàng Việt Nam Chất lượng cao: Tự hào và tiếp nối” và “Khởi động cuộc thi Khởi nghiệp Xanh 2026” diễn ra vào buổi chiều, Hiệp hội Doanh nghiệp HVNCLC phối hợp cùng Trung tâm BSA tổ chức cuộc gặp gỡ với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp tiêu biểu, các nhóm khởi nghiệp xanh và HTX xuất khẩu. Đặc biệt, buổi làm việc có sự hiện diện của ông Lê Minh Hoan – nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội.
Đây là một không gian đối thoại cởi mở, nơi những người làm nông nghiệp ở nhiều thế hệ cùng chia sẻ khát vọng, trăn trở và cả những hướng đi mới cho nông sản Việt.
Nhiều gương mặt đến từ các địa phương phía Bắc như Thanh Hóa, Hải Phòng, Thái Bình… mang theo những mô hình cụ thể: từ sản xuất nông nghiệp ứng dụng dược liệu, chế biến thực phẩm, đến phát triển sản phẩm từ phụ phẩm như vỏ dứa để tạo ra enzyme và hóa mỹ phẩm xuất khẩu. Hay những đơn vị xuất khẩu trái cây vào các thị trường khó tính như Nhật Bản, EU, Mỹ… cùng với một số hợp tác xã nông nghiệp đã bắt đầu khai thác nguyên liệu bản địa, kết hợp dược liệu để tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như trứng gà thảo mộc, gạo…
Phát biểu mở đầu, bà Vũ Kim Hạnh – Chủ tịch Hiệp hội DN HVNCLC nhắc lại hành trình hơn một thập niên hiện diện tại Hà Nội, bắt đầu từ các chương trình kết nối doanh nghiệp với giới khoa học từ năm 2010. “Mỗi năm, chúng tôi đều thực hiện điều tra người tiêu dùng, liên tục suốt 30 năm, với chi phí không nhỏ. Nhưng đó là cách để giữ được một chuẩn mực độc lập và khách quan cho danh hiệu HVNCLC”, bà Kim Hạnh nói.
Theo bà Hạnh, từ nền tảng thị trường nội địa, chương trình đã mở rộng sang hướng “Chuẩn hội nhập” nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ. Song song đó, một hệ sinh thái HVNCLC cũng dần hình thành qua thực tiễn, gồm ba lớp: Hiệp hội – lực lượng doanh nghiệp dẫn đầu (LBC) – và cộng đồng doanh nông khởi nghiệp xanh. “Ban đầu không đặt mục tiêu xây hệ sinh thái, nhưng từ nhu cầu thực tế, nó tự hình thành”, bà chia sẻ.
Phát huy tinh thần doanh nhân
Trong không khí gần gũi, ông Lê Minh Hoan mang đến những câu chuyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa.
Ông Hoan đề cập là việc xây dựng “tinh thần thương mại bản địa”, gợi nhắc đến hình ảnh “kẻ chợ” của Hà Nội xưa, nơi hoạt động buôn bán gắn với cộng đồng và văn hóa kinh doanh. Từ đó, ông đặt vấn đề về việc hình thành một lực lượng doanh nhân mới, không chỉ giỏi sản xuất mà còn có khả năng thương mại hóa sản phẩm trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.
Ông kể về hành trình của một doanh nhân Việt muốn xuất khẩu bánh sang Nhật Bản, họ kiên trì gửi mẫu suốt 2 năm không nhận hồi âm. Đến khi được chấp nhận, phía đối tác cho biết điều họ kiểm tra không chỉ là sản phẩm, mà là “đạo đức làm ăn và sự bền bỉ”, đó là câu chuyện của ABC Bakery.
Từ câu chuyện đó, ông nhấn mạnh, thành công không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm, mà còn từ phẩm chất của người làm ra sản phẩm.
Ông Lê Minh Hoan cũng đặc biệt đề cao “tư duy cộng đồng”, điều đã giúp nhiều cộng đồng doanh nhân trên thế giới phát triển bền vững. “Buôn có bạn, bán có phường” là một triết lý kinh doanh hiện đại, nơi các doanh nghiệp hỗ trợ nhau cùng đi xa, nhất là trong cộng đồng doanh nghiệp người Hoa.
Sức mạnh không nằm ở từng doanh nghiệp riêng lẻ
Nhắc đến chuyến công tác tại Malaysia, ông Lê Minh Hoan chia sẻ về những hình ảnh ngay tại sân bay khiến ông trăn trở, khi nhiều sản phẩm quốc tế luôn gắn với biểu tượng quốc gia ngay từ khâu nhận diện. “Tôi mong một ngày, mỗi sản phẩm Việt Nam ra thế giới không chỉ mang thương hiệu doanh nghiệp, mà còn mang theo lòng tự tôn dân tộc”, ông nói.
Từ đây, ông Lê Minh Hoan nói với các doanh nghiệp và đại diện Hiệp hội DN HVNCLC rằng, “danh hiệu HVNCLC không chỉ là một chứng nhận. Nó phải trở thành một cam kết, chống lại hàng giả, hàng kém chất lượng, và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ tương lai”.
Từ thực tế quan sát quốc tế, ông dẫn câu chuyện về doanh nghiệp Nhật Bản kiên trì kiểm định đối tác trong nhiều năm, hay cách doanh nghiệp Trung Quốc hình thành các cộng đồng doanh nhân để thúc đẩy khởi nghiệp. Những ví dụ này, theo ông, cho thấy một điểm chung: sức mạnh không nằm ở từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà ở khả năng liên kết và chia sẻ tri thức.
Ở góc nhìn doanh nghiệp lớn, bà Trà My, đại diện Tập đoàn PAN cho thấy một hướng đi rõ nét. Đó là sự tái cấu trúc nông nghiệp theo chuỗi giá trị.
Từ việc lấy nông dân làm trung tâm, đến chuyển dịch từ sản xuất thô sang chế biến sâu, nhiều sản phẩm đã đạt giá trị cao trên thị trường quốc tế. Điển hình là gạo xuất khẩu với mức giá lên đến 1.200 – 1.300 USD/tấn, nhờ áp dụng quy trình canh tác giảm phát thải và nâng cao chất lượng, mô hình này tập đoàn PAN đang triển khai ở Đồng Tháp.
Bà Trà My cho rằng, người Việt hoàn toàn có thể làm ra những sản phẩm đạt chuẩn toàn cầu, nếu có khát vọng và biết liên kết.
Cuộc gặp buổi sáng, vì vậy, không dừng ở việc làm quen hay kết nối đơn thuần. Nó đặt ra một hướng tiếp cận: từ việc tôn vinh doanh nghiệp sang việc tạo ra những điều kiện để doanh nghiệp phát triển dài hạn – thông qua kết nối, chia sẻ và hình thành cộng đồng. Đây cũng là tiền đề để các nội dung thảo luận chuyên sâu trong Hội thảo buổi chiều tiếp tục được triển khai.
T.Quỳnh
