BÀI THAM DỰ CUỘC THI VIẾT: HÀNG VIỆT TRONG MẮT NGƯỜI TRẺ
Tôi từng đọc đâu đó rằng thế hệ chúng tôi (gen Z) là thế hệ được kết nối nhiều nhất trong lịch sử loài người, nhưng cũng là thế hệ cô đơn nhất. Tôi hiểu rõ hơn ai hết sức mạnh của công nghệ nhưng cũng hiểu rõ hơn ai hết cái giá phải trả: một thế hệ gen Z đang lớn lên với đôi mắt dán lúc nào cũng dán vào màn hình. Và có lúc tôi tự hỏi bản thân:
“Mình đang tìm kiếm điều gì giữa một cuộc sống quá nhanh?”
Sinh ra và lớn lên trong kỷ nguyên số, chúng tôi có mọi thứ trong tầm tay, nhưng lại thường xuyên rơi vào trạng thái chênh vênh, kiệt sức và mất kết nối với thực tại. Là một sinh viên ngành Thương mại điện tử, tôi dành phần lớn thời gian trong thế giới của những thuật toán, pixel và những phiên livestream hối hả. Nhưng chính trong không gian số ấy, tôi lại nhận ra sự tổn thương của thế hệ mình – một thế hệ khao khát được “chữa lành”.
Nếu là một người kiến tạo hàng Việt, thay vì những công nghệ vĩ mô xa rời thực tế, tôi sẽ chọn quay về với loài cây bình dị đã chứng kiến bao thăng trầm của đất mẹ: Cây lục bình. Bằng kiến thức thương mại điện tử trên giảng đường, tôi muốn đưa sợi lục bình thô sần, đượm nắng trời thành liều thuốc xoa dịu tâm hồn người trẻ đô thị. Làm hàng Việt, với tôi, là bán sự bình yên được dệt từ loài cây trôi dạt.
Mặc cho người đời coi lục bình là loài cỏ hoang nghẽn lối, tôi nhìn thấy ở đó một sức sống kiên cường. Sau khi phơi mình dưới cái nắng giòn miền nhiệt đới, cọng lục bình dẻo dai khoác lên màu vàng mật ong và thoảng mùi đồng nội. Tôi muốn mang chất liệu mộc mạc đó vào nhịp sống phố thị dưới hình hài của những món đồ thủ công tinh tế: một chiếc thảm dệt tròn, chiếc kệ lót nơi góc bếp, hay chiếc giỏ xách thong dong xuống phố.
Tại sao một chiếc thảm hay chiếc giỏ lục bình lại có thể “chữa lành”?
Bởi giác quan của Gen Z đang bị bão hòa bởi những mặt kính điện thoại vô tri. Chúng tôi khao khát được chạm vào những giá trị có thật. Hãy tưởng tượng, sau ngày dài áp lực với deadline, bạn trở về phòng, đặt bàn chân trần lên chiếc thảm lục bình. Sự thô sần tự nhiên, hơi ấm giữ lại từ nắng trời sẽ ngay lập tức đánh thức các giác quan, kéo bạn rời xa lo âu để trở về với hiện tại. Hàng Việt, khi ấy, là cái ôm dịu dàng cho những người trẻ đang tập lớn.
Ban giám khảo có thể sẽ hỏi: “Làm đồ thủ công từ lục bình không mới, vậy đâu là khác biệt của thế hệ trẻ?”
Khác biệt đầu tiên là tư duy thẩm mỹ đương đại. Tôi chọn tái định nghĩa đồ mây tre đan bằng cách kết hợp sợi lục bình truyền thống với phong cách tối giản (Minimalism). Những chiếc giỏ lục bình sẽ không còn là “quà quê lỗi thời”; chúng sẽ có phom dáng cứng cáp, phối cùng quai da thuần chay hay vải canvas thời thượng để cùng người trẻ tự hào xuống phố.
Nhưng khác biệt cốt lõi chính là năng lực xoay chuyển mô hình bằng công nghệ. Thương mại điện tử sẽ là chiếc cầu nối đưa dòng sông ra biển lớn qua 3 bước đi chiến lược:
1. Mô hình D2C (Direct-to-Consumer): Cắt bỏ trung gian, đưa sản phẩm thẳng từ làng nghề lên nền tảng số. Điều này vừa tối ưu giá thành cho người trẻ, vừa bảo vệ biên lợi nhuận cho nghệ nhân.
2. Social Commerce & Storytelling: Gian hàng trực tuyến sẽ là một không gian văn hóa thu nhỏ với những thước phim ngắn định dạng dọc – từ cảnh người nông dân ngâm mình cắt cây đến đôi tay rạn chân chim đan sợi. Thuật toán cá nhân hóa sẽ đưa câu chuyện “xanh” này chạm đúng tần số của những người đang cần chữa lành.
3. Trải nghiệm mua sắm thông minh (AR & Big Data): Công nghệ AR cho phép người dùng “ướm thử” sản phẩm vào phòng trọ qua camera trước khi mua. Đồng thời, Big Data giúp dự báo nhu cầu thị trường để điều tiết sản xuất, chấm dứt điệp khúc “được mùa mất giá”.
Bài toán hàng Việt của chúng tôi gắn liền với trách nhiệm xã hội (ESG). Một vòng tròn thương mại điện tử xanh từ chất liệu tự phân hủy đến logistics giảm nilon không chỉ bảo vệ môi trường, mà còn tạo sinh kế bền vững cho những người phụ nữ miền sông nước trên chính quê hương họ.
“Nếu tôi làm hàng Việt…” – câu hỏi giả định đó, khi tôi ngồi viết những dòng này, dần trở thành một câu hỏi khác, thực hơn và cấp bách hơn:
Nếu không phải thế hệ chúng tôi, thì ai?
Chúng tôi – thế hệ gen Z có thể sống cùng công nghệ, dịch chuyển theo những xu hướng toàn cầu, nhưng tâm hồn chúng tôi vẫn luôn khao khát được neo đậu ở những giá trị bản địa thân thuộc.
Bằng cách dùng tư duy thương mại hiện đại để nối dệt những thớ sợi lục bình hoang dại thành phương thuốc vỗ về tâm lý cho thế hệ mình, tôi tin rằng hàng Việt sẽ không bao giờ lỗi thời.
Nó sẽ tự tin đi vào kỷ nguyên số, sống khỏe và sống bền bằng chính vẻ đẹp tự thân, sự tử tế và sức mạnh công nghệ của một thế hệ mới.
TÁC GIẢ: NGUYỄN THỊ NGỌC LINH
- Sinh năm: 2005
- Sinh viên năm 3, Lớp 65TMĐT1, Ngành Thương mại điện tử, Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Đại học Thủy lợi, Hà Nội
