Tại sao Thorakao phải bán mỹ phẩm giá thấp?

Sáng nay 21/11, trong khuôn khổ toạ đàm Uni Tour tại ĐH Khoa học tự nhiên do Hiệp hội DN Hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp tổ chức, TS Huỳnh Kỳ Trân – Chủ tịch HĐTV, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Mỹ phẩm Lan Hảo (thương hiệu Thorakao) – dành một phần thời gian để nói về đạo đức kinh doanh, tình thương khách hàng và học tập suốt đời, hơn là nói về sản phẩm hay doanh số.

Ông mở đầu bằng một câu chuyện tưởng như rất xa… mỹ phẩm: lịch sử hình thành các chuẩn mực đạo đức và luật lệ trong xã hội. Theo ông, muốn nói về kinh doanh bền vững thì trước hết phải nói về nền tảng đạo đức.

“Muốn xã hội phát triển bền vững thì phải có một nền tảng đạo đức. Không có đạo đức thì người ta vẫn phải ‘ghép’ vào luật lệ để bắt buộc mà sống cho đúng. Đó là cái gốc để mọi phát triển khác dựa lên” – ông Trân chia sẻ.

Từ nền tảng đó, ông lý giải cách mình chọn con đường kinh doanh: không chạy theo trào lưu quảng cáo, không đẩy giá sản phẩm lên thật cao để tạo cảm giác “cao cấp”, mà giữ một mức giá mà “công nhân, thôn nữ, người thu nhập thấp vẫn với tới được”.

Không bán đắt không phải vì… không biết làm marketing

Trong suốt phần đối thoại, nhiều lần TS Trân quay trở lại câu hỏi: “Tại sao Lan Hảo – Thorakao không bán sản phẩm với giá cao?”

Ông cho biết, về mặt kỹ thuật, đội ngũ của ông hoàn toàn có thể làm ra những dòng sản phẩm với công thức tương đương – thậm chí đi trước – nhiều thương hiệu quốc tế. Bản thân ông là lương y, lại là tiến sĩ hóa, làm khoa học liên tục hơn nửa thế kỷ.

“Về chuyên môn, tôi làm được nhiều. Kem, phấn, gội, dưỡng… Không phải mình không biết làm, không theo kịp người ta. Nhưng có hai thứ giữ mình lại: đạo đức nghề nghiệp và tình thương với người nghèo” – ông nói.

Theo ông Trân, phần lớn khách hàng mà Thorakao luôn nghĩ đến đầu tiên là công nhân, cô gái thôn quê, người lao động thu nhập 7–9 triệu/tháng, sống trong những phòng trọ phải trả vài triệu đồng, chi phí sinh hoạt chật vật. Nếu mỹ phẩm được định vị theo cách “xa xỉ”, đánh mạnh vào bao bì, quảng cáo, câu chuyện “sang trọng”, thì nhóm khách hàng này gần như bị bỏ lại.

“Nếu mình cũng quảng cáo rầm rộ, làm bao bì cầu kỳ, định giá cao theo kiểu hàng hiệu, thì những người nông dân, công nhân lấy gì mà dùng. Mình không thể bỏ họ được. Khách hàng chính của tôi là công nhân và thôn nữ, mình rất thương họ nên không đẩy giá lên cho bằng người ta” – TS Trân chia sẻ.

Thay vì đổ tiền vào hình ảnh “hào nhoáng”, Thorakao chọn tiết kiệm tối đa chi phí bao bì, quảng cáo, để không bắt khách hàng “trả tiền cho lớp vỏ và câu chuyện marketing”.

“Quảng cáo rầm rộ, bao bì phức tạp thì khách hàng là người phải đóng tiền. Mình chọn giới hạn ở phần đó, để giá sản phẩm vừa phải. Đủ ăn, đủ mặc, biết đủ là giàu rồi” – ông nói.

Học suốt đời: từ ngăn rụng tóc đến công nghệ bảo quản

Nếu phần đầu nói về đạo đức có phần khái quát, thì ở đoạn sau, TS Trân gần như biến buổi tọa đàm thành một “lớp học mini” về khoa học ứng dụng trong mỹ phẩm.

Ông kể mình đã học và nghiên cứu liên tục hơn nửa thế kỷ, từ y lý Đông phương đến hóa học hiện đại, từ sinh lý tóc – da đến công nghệ đông lạnh, bảo quản.

Một ví dụ ông nhắc kỹ là cơ chế rụng tóc ở nam giới: từ hormone, chất béo, đến việc nang tóc bị “bịt kín” và dần teo lại. Từ đó, ông giải thích cách nhóm nghiên cứu của mình chọn các hoạt chất phù hợp trong dầu gội:

– Rửa trôi những chất chuyển hóa gây bít tắc.

– Bổ sung vitamin, hoạt chất nuôi dưỡng keratin sống trên sợi tóc.

– Thiết kế công thức sao cho mỗi lần gội đều là một lần “can thiệp khoa học”.

Ông nói ngắn gọn: “Đó là thông minh trong nghiên cứu hóa học, là kết quả của học hỏi liên tục, chứ không phải chuyện may mắn.”

Không dừng ở tóc, ông còn nói về bảo quản mỹ phẩm – bài toán khó hơn so với dược phẩm, vì mỹ phẩm vừa giàu dưỡng chất (vitamin, protein, chất béo…) vừa là “món ưa thích” của vi khuẩn, nấm, virus. Làm sao để sản phẩm bền vững theo thời gian mà không hại người dùng là chuyện ông phải theo đuổi nhiều năm.

Song song đó, ông nhắc đến các hướng nghiên cứu khác như:

– Ứng dụng công nghệ đông lạnh, cấp đông và bảo toàn cấu trúc nguyên liệu.

– Khai thác hoạt chất từ thực vật như bưởi, nghệ, lá, trầu không…

– Và gần đây là các nghiên cứu về hoạt tính kháng virus, kháng nấm từ gốc phenol trong thực vật.

Tất cả đều quay về một trục: học suốt đời. “Tôi nhờ hơn nửa thế kỷ học liên tục, nên mới gom được từng chút một. Các bạn nếu chịu học hoài, chịu khó hơn tôi, thì hoàn toàn có thể làm hay hơn tôi” – ông nói.

“Không có khởi nghiệp thất bại, chỉ là chưa trả đủ học phí”

Khi chuyển sang nói về người trẻ và khởi nghiệp, TS Trân giữ nguyên giọng điệu thẳng thắn.

Ông cho rằng nghèo không phải là cái để mặc cảm, mà phải được nhìn như một động lực:

“Các bạn phải ý thức được nghèo là khó, là khổ, là hạn chế. Nhưng chính cái nghèo đó là năng lượng để các bạn phóng lên, để trưởng thành. Nó là ‘nhiên liệu’ ban đầu.”

Với ông, khởi nghiệp gắn chặt với bốn yếu tố: khởi nghiệp – sáng tạo – đổi mới – phát triển bền vững, và điểm kết cuối cùng luôn là đạo đức.

Ông nói một câu mà nhiều bạn sinh viên chăm chú ghi lại:

“Không có sự khởi nghiệp thất bại, chỉ là các bạn chưa trả đủ cho nó bằng ý chí, tiền bạc, thời gian, danh dự… thôi. Trả đủ “học phí” rồi thì bài học đó sẽ ở lại với mình.”

Và để đi hết con đường đó, người trẻ cần hai thứ song hành:

– Ý – ý thức, ý niệm, động lực nội tại.

– Chí – kiên trì theo đuổi, học tới nơi tới chốn, không bỏ cuộc giữa chừng.

Nhưng với ông, chừng đó vẫn chưa đủ. Ý chí mà thiếu đạo đức thì rất dễ biến thành sức mạnh đi lệch hướng.

Ông nhắc lại một tư tưởng quen thuộc: “Có tài mà không đức thì không có giá trị. Tài và đức phải đi cùng nhau thì mới tồn tại được lâu dài.”

Học để phục vụ, không phải để… giàu bằng mọi giá

Ở đoạn cuối, TS Huỳnh Kỳ Trân quay lại vai trò “ba trong một” của mình: thầy giáo – thầy thuốc – doanh nhân.

Là thầy giáo, ông xem “sinh viên tốt nghiệp, trưởng thành” là thành quả lớn nhất.

Là thầy thuốc, ông nói thẳng: “Không phải tiền là điều làm mình hạnh phúc, mà là bệnh nhân hết bệnh. Nhiều chục tỷ tiền thuốc đã tặng không, cái mình giữ lại được là niềm vui khi họ khỏe lên.”

Là doanh nhân, ông lựa chọn một con đường khác với số đông: đủ ăn, đủ sống, không lừa dối khách hàng, không khai thác sự cả tin của người tiêu dùng để đổi lấy vài chục ngàn tỷ.

Ông kết lại bằng một ước mơ nghe có vẻ rất… không giống kiểu “giấc mơ start-up” thường thấy:

“Mộng ước cuối đời của tôi là làm được những sản phẩm hữu ích cho sức khỏe con người, những giải pháp từ cây lá, từ tự nhiên, ví dụ như hoạt chất từ trầu không, phục vụ người dân. Đó mới là thứ mình muốn để lại.”