– BÀI THAM DỰ CUỘC THI VIẾT: HÀNG VIỆT TRONG MẮT NGƯỜI TRẺ
Tôi sinh năm 2003, thuộc thế hệ lớn lên cùng Internet, mạng xã hội và những lựa chọn mua sắm gần như không có giới hạn. Tôi có thể biết một món đồ đến từ Hàn Quốc chỉ sau vài giây lướt TikTok. Tôi có thể xem hàng trăm đánh giá trước khi mua một sản phẩm nước ngoài. Tôi quen với việc đặt câu hỏi: Sản phẩm này đến từ đâu? Có thật sự tốt không? Có đáng tiền không?
Nhưng đã có một thời gian, tôi gần như không đặt những câu hỏi đó với hàng Việt.
Trước khi vào làm việc tại Công ty TNHH AQUA, đơn vị sở hữu thương hiệu Yến sào Nest100, trong suy nghĩ của tôi, yến sào là một thứ gì đó rất “người lớn”. Yến là món quà bà thường được biếu mỗi dịp Tết. Là thứ mẹ mua cho ông bà. Là một sản phẩm tốt, nhưng dường như chẳng liên quan gì nhiều đến một người trẻ sinh năm 2003 như tôi.
Tôi chưa từng nghĩ yến sào có thể trở thành một câu chuyện về hàng Việt. Cho đến khi công việc đưa tôi đến gần hơn với nó.
Từ một hũ yến, tôi nhìn thấy những người làm hàng Việt
Có những sản phẩm khi nằm trên kệ hàng trông rất đơn giản. Một chiếc hộp. Một hũ yến. Một nhãn mác.
Nhưng khi bước vào ngành này, tôi mới hiểu rằng phía sau một hũ yến nhỏ là rất nhiều công sức mà người tiêu dùng khó có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Từ việc chọn nguyên liệu, sơ chế, làm sạch, chế biến, kiểm soát chất lượng đến đóng gói, mỗi công đoạn đều cần sự cẩn thận và trách nhiệm.
Trước đây, tôi từng nghĩ: “Chắc làm ra một sản phẩm như vậy cũng không phức tạp đến thế”.
Nhưng khi được nhìn thấy những người trực tiếp làm ra sản phẩm, tôi mới hiểu rằng một sản phẩm tử tế không tự nhiên mà có. Nó được tạo nên từ thời gian, công sức và sự kiên trì của rất nhiều người.
Và cũng từ đó, tôi bắt đầu hiểu một điều: giá trị của hàng Việt không chỉ nằm ở việc sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam, mà còn nằm ở những con người đang làm ra nó mỗi ngày.
Tôi bắt đầu nhìn một hũ yến khác đi. Không chỉ là một sản phẩm, mà còn là câu chuyện của những người đứng phía sau nó.
Người trẻ không phải không thích hàng Việt, chúng tôi chỉ cần một lý do để tin
Tôi nghĩ đây là điều khiến tôi trăn trở nhất khi nhìn hàng Việt từ góc độ của một người trẻ.
Thế hệ tôi không thiếu lựa chọn. Chúng tôi có thể mua sản phẩm Việt, Hàn, Nhật, Mỹ hay từ bất cứ nơi nào trên thế giới chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại. Vì vậy, một sản phẩm Việt không thể chỉ nói: “Hãy ủng hộ hàng Việt”. Mà cần trả lời một câu hỏi khó hơn: “Tại sao tôi nên chọn bạn?”
Người trẻ quan tâm đến chất lượng, nhưng cũng quan tâm đến nguồn gốc. Quan tâm đến giá cả, nhưng cũng quan tâm doanh nghiệp có trách nhiệm với xã hội và môi trường hay không.
Chúng tôi thích những câu chuyện thật hơn những lời quảng cáo hoàn hảo. Chúng tôi muốn được nhìn thấy nhà máy, nhìn thấy người lao động, nhìn thấy quy trình sản xuất và hiểu điều gì tạo nên giá trị của một sản phẩm.
Nói cách khác, tôi nghĩ người trẻ không quay lưng với hàng Việt. Chúng tôi chỉ đang đòi hỏi hàng Việt phải cho chúng tôi một lý do đủ thuyết phục để tin.
Nếu tôi là người làm hàng Việt…
Nếu tôi là người làm hàng Việt, điều đầu tiên tôi muốn làm là minh bạch hơn. Không chỉ nói sản phẩm tốt, mà hãy cho người tiêu dùng thấy sản phẩm tốt ở đâu. Không chỉ nói nguyên liệu chất lượng, mà hãy cho họ biết nguyên liệu đến từ đâu. Không chỉ nói về quy trình hiện đại, mà hãy cho họ được nhìn thấy quy trình đó.
Điều thứ hai, tôi sẽ để người trẻ tham gia nhiều hơn vào câu chuyện của thương hiệu.
Không phải cứ thêm vài câu “bắt trend”, vài từ Gen Z hay một video TikTok là sản phẩm sẽ trở nên trẻ trung. Người trẻ cần được tham gia từ đầu: từ cách thiết kế bao bì, phát triển sản phẩm, lựa chọn kênh truyền thông cho đến cách thương hiệu lắng nghe khách hàng.
Tôi cũng muốn hàng Việt tận dụng tốt hơn công nghệ, dữ liệu và AI để hiểu người tiêu dùng. AI có thể giúp doanh nghiệp phân tích nhu cầu, cá nhân hóa trải nghiệm và tạo ra những cách kể chuyện mới. Nhưng tôi tin công nghệ chỉ là công cụ. Điều giữ chân người tiêu dùng vẫn là chất lượng và sự chân thành.
Và cuối cùng, tôi mong hàng Việt không chỉ nói về việc bán được bao nhiêu sản phẩm, mà còn nghĩ nhiều hơn về việc sản phẩm ấy sẽ để lại điều gì sau khi được sử dụng.
Bao bì có thể tái chế không? Sản xuất có tiết kiệm tài nguyên không? Doanh nghiệp có thể làm gì để người tiêu dùng trở thành một phần của hành trình tiêu dùng có trách nhiệm?
Đó là những câu hỏi mà thế hệ trẻ ngày càng quan tâm.
Từ “hàng của người lớn” đến câu chuyện của thế hệ tôi
Tôi không lớn lên cùng yến sào như một thói quen. Tôi từng nghĩ đó là câu chuyện của ông bà, của cha mẹ.
Nhưng công việc đã cho tôi cơ hội bước vào một ngành mà trước đây tôi gần như không hiểu nhiều. Và càng hiểu, tôi càng nhận ra hàng Việt có rất nhiều câu chuyện đáng để kể.
Có những câu chuyện không nằm trên bao bì. Chúng nằm trong bàn tay của người lao động, trong những giờ làm việc phía sau một sản phẩm, trong sự cẩn trọng của những người muốn đưa một sản phẩm Việt đến tay người tiêu dùng bằng sự tử tế.
Tôi nghĩ đó cũng là điều hàng Việt cần làm trong 30 năm tiếp theo. Không phải cố gắng trở thành một thứ gì đó thật “Tây”, thật “sang” hay thật “trendy” để chinh phục người trẻ. Mà hãy trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình, rồi kể câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ mà người trẻ có thể hiểu và đồng cảm.
Tôi sinh năm 2003. Tôi từng nghĩ yến sào là chuyện của một thế hệ khác. Nhưng hôm nay, khi công việc của tôi gắn liền với một hũ yến nhỏ, tôi hiểu rằng hàng Việt không phải là câu chuyện chỉ dành cho thế hệ cha mẹ chúng tôi.
Nó cũng là câu chuyện của tôi. Của thế hệ 2000+. Và có lẽ, câu hỏi không còn là “Người trẻ có yêu hàng Việt không?”, mà là: “Chúng ta sẽ làm gì để hàng Việt trở thành một lựa chọn mà người trẻ tự hào khi chọn?”
Tôi chưa có câu trả lời hoàn hảo. Nhưng tôi muốn được góp một phần vào câu trả lời ấy, bắt đầu từ công việc mình làm mỗi ngày.
Bởi tôi tin rằng, sau 30 năm của Hàng Việt Nam Chất lượng cao, điều chúng ta cần không chỉ là thêm nhiều sản phẩm Việt tốt hơn, mà còn là thêm nhiều người trẻ hiểu, tin và muốn kể tiếp câu chuyện của hàng Việt.
