Sáng 6/2/2026 tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm”, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, 12 hiệp hội ngành hàng, trong đó có Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao.
Cùng tham dự có hơn 1000 doanh nghiệp, chuyên gia theo cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh các quy định mới về an toàn thực phẩm vừa ban hành và triển khai trong thời gian ngắn đã phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tiễn, đặt ra yêu cầu rà soát, đối thoại và chuẩn bị cho quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm.
Chúng tôi xin giới thiệu nguyên văn bài phát biểu khai mạc mang tính đề dẫn của ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI.
Kính thưa quý vị,
An toàn thực phẩm là một trong những vấn đề thiết yếu và có tính chiến lược hàng đầu đối với sức khỏe cộng đồng, nó cũng tác động quan trọng tới năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam và khả năng hội nhập quốc tế. Chính sách pháp luật về an toàn thực phẩm không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn tác động sâu rộng đến toàn bộ chuỗi sản xuất – kinh doanh – tiêu dùng của nền kinh tế.
Trong thời gian vừa qua, việc Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP thể hiện nỗ lực lớn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, hướng đến việc siết chặt các lỗ hổng, tăng cường trách nhiệm trong sản xuất và phân phối thực phẩm.
Tuy nhiên, như nhiều hiệp hội và doanh nghiệp đã phản ánh, quá trình triển khai các quy định mới trong hơn 1 tuần vừa qua đã xuất hiện những khó khăn nhất định, từ thời gian chuyển tiếp ngắn, quy trình kiểm tra phức tạp hơn, cho đến việc thiếu các hướng dẫn cụ thể trong thực thi. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp chưa kịp hiểu rõ nội dung thay đổi giữa Nghị định 46, Nghị quyết 66 so với Nghị định 15/2018 – và chưa đánh giá hết được các chi phí bổ sung, các yêu cầu kỹ thuật mới sẽ tác động thế nào đến hoạt động sản xuất, nhập khẩu, lưu thông hàng hóa.
Chính vì vậy, VCCI tổ chức hội thảo hôm nay với hai mục tiêu rõ ràng:
Thứ nhất, cung cấp thông tin cập nhật, phân tích các nội dung thay đổi lớn trong các quy định mới; giúp doanh nghiệp hiểu kỹ hơn về các yêu cầu thực thi mới, từ đó đánh giá đúng các tác động về chi phí, thủ tục và điều kiện vận hành. Chúng tôi tin rằng khi nắm rõ bản chất của những thay đổi, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc thích ứng và đề xuất điều chỉnh phù hợp. VCCI đã tập hợp các thay đổi lớn của các quy định mới này, tài liệu này đã phổ biến tại hội nghị hôm nay.
Thứ hai, tạo ra diễn đàn để thảo luận về cách thức triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66 hiệu quả nhất – đồng thời lắng nghe những phản ánh từ thực tiễn, để nếu cần, có thể kiến nghị Chính phủ, bộ ngành liên quan rà soát, điều chỉnh chính sách cho phù hợp. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng đóng góp vào quá trình sửa đổi Luật An toàn thực phẩm thời gian tới, đây là đạo luật quan trọng mà chúng tôi được biết Chính phủ sẽ trình Quốc hội ngay kỳ họp đầu tiên, Bộ Tư pháp sẽ có hội nghị lấy ý kiến trong Hội nghị ngày 10/2 tới đây, ngay tuần sau.
Kính thưa quý vị,
Chúng tôi đánh giá rất cao quyết định nhanh chóng và kịp thời của Chính phủ khi ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15/4/2026. Đây là một hành động thể hiện rõ tinh thần cầu thị, lắng nghe, và đồng hành với doanh nghiệp – giúp tháo gỡ những ách tắc lớn đang xảy ra tại các cửa khẩu, cảng biển; góp phần bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn trong thời điểm cao điểm cận Tết.
Tuy nhiên, thời gian từ nay đến giữa tháng 4 là rất quý báu và cần được tận dụng tối đa để hiểu rõ, rà soát, điều chỉnh, chuẩn bị cho việc thực thi chính sách một cách hiệu quả, bền vững và thực chất sau đó.
Tại hội thảo hôm nay, chúng tôi mong muốn cùng quý vị tập trung thảo luận vào những vướng mắc, các đánh giá, dự báo về mức độ tác động của quy định mới.
Dưới góc nhìn của chúng tôi thì các quy định về quản lý an toàn thực phẩm như NĐ 46 và NQ 66 và sắp tới là Luật An toàn thực phẩm cần đi theo các định hướng sau:
1. Quản lý theo rủi ro và hậu kiểm, không dàn trải: Chính sách cần tập trung vào các mắt xích có nguy cơ cao, thay vì kiểm tra tràn lan. Các thủ tục mới chỉ nên được ban hành nếu chứng minh được hiệu quả rõ ràng trong bảo vệ an toàn thực phẩm, đồng thời không gây đứt gãy chuỗi cung ứng hay tăng chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp.
2. Quản lý hệ thống thay vì chỉ quản lý sản phẩm: Cần chuyển từ mô hình quản lý “đăng ký – kiểm nghiệm từng sản phẩm” sang quản lý toàn diện theo chuỗi giá trị thực phẩm – từ trang trại đến bàn ăn. Việc này đòi hỏi áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO, GMP và các quy trình truy xuất nguồn gốc, kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp.
3. Tăng cường năng lực thực thi tại địa phương: Các địa phương cần có đủ nhân lực, chuyên môn, ngân sách và thời gian để triển khai chính sách một cách hiệu quả, đồng bộ, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu và làm một kiểu, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
4. Thúc đẩy chuyển đổi số và liên thông dữ liệu: Cần đẩy mạnh việc số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất giữa các cơ quan quản lý để tăng tính minh bạch, giảm thiểu thủ tục chồng chéo, nâng cao hiệu quả kiểm tra và truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Kính thưa quý vị,
Với vai trò là tổ chức đại diện quốc gia cho cộng đồng doanh nghiệp, VCCI luôn kiên định với mục tiêu đồng hành cùng Chính phủ trong việc xây dựng một môi trường pháp lý hiện đại, minh bạch, hiệu quả và thân thiện với doanh nghiệp. Chúng tôi tin rằng, việc tiếp thu ý kiến từ thực tiễn và có lộ trình triển khai phù hợp sẽ là chìa khóa để đảm bảo cả hai mục tiêu: bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tạo thuận lợi cho sản xuất – kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Một lần nữa, xin trân trọng cảm ơn sự hiện diện và đóng góp quý báu của quý vị đại biểu.
